Positief mbo-nieuws
12 February 2010
De afgelopen tijd komt het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) niet positief in het nieuws. Er is een lijst gepubliceerd met slechte opleidingen en inmiddels gaan leerlingen de straat op om beter onderwijs te eisen. Gelijk hebben ze!
Toch is er ook positief nieuws. De invoering van het centraal examen voor het mbo is in gang gezet. Vanochtend was ik bij een Flitsbijeenkomst die georganiseerd werd door het Steunpunt voor taal en rekenen mbo. Daar mocht ik luisteren naar een vertegenwoordigster (Marjo Jansen) van de staatssecretaris en naar een medewerker van het College van Examens (Jan Paul de Vries). Zij deden ons uit de doeken wat precies de bedoeling is en hoe het tijdpad eruit ziet.
Voor de leerlingen die starten met een mbo-opleiding niveau 4 geldt dat de lichting vanaf 2010/2011 in aanmerking komt voor het centraal examen. Mits zij een vierjarige opleiding volgen! Als de opleiding korter dan vier jaar duurt, dan maken zij proefexamens. Deze proefexamens zijn niet van invloed op de diplomering. Het centraal examen is dat wel. Het eerste centraal examen wordt afgenomen in schooljaar 2013/2014.
Deze regelingen gelden ook voor leerlingen die overstappen van cohort of opleiding. Ze gelden ook voor mbo 1, 2 en 3, maar zij lopen een jaar achter. Zij krijgen in 2014/2015 een centraal examen voor de kiezen en dat examen heeft het niveau 2F. Zakt een mbo 1 student, dan is dat niet van invloed op zijn diplomering.
Centraal examen
Mbo 4 leerlingen doen examen op niveau 3F. Dat is gelijk aan het havo/vwo niveau. Het centraal examen bestaat uit twee toetsen: lezen en luisteren. Beide onderdelen tellen even zwaar mee. Zakt een student voor het examen, dan heeft hij recht op één herexamen. De examens worden in 2013/2014 in drie periodes aangeboden. Die periodes duren ongeveer twee weken. De toetsen zijn digitaal en ze bevatten gesloten vragen. De context komt uit burgerschap.
Instellingsexamen
Naast het centraal examen is er ook een instellingsexamen. Dit examen maken de scholen zelf. Het gaat over de taalzaken die met het beroep te maken hebben. Het niveau van dit examen kan lager zijn dan dat van het centraal examen, omdat het niveau 3F (voor mbo 1, 2 en 3 is dat 2F) vooral te maken heeft met de doorstroming (alleen mbo 4) naar het hbo. Voor het beroep hoeft de beginnende beroepsbeoefenaar vaak minder complex te communiceren. De instellingsexamens gaan over de onderdelen spreken, gesprekken voeren, schrijven en begrippenlijst/taalverzorging. Er komen richtlijnen voor de constructie en de normering. De inspectie houdt toezicht op het niveau van de examens. In het begin heeft een onvoldoende voor de examenconstructie nog geen invloed op de waardering die de opleiding krijgt. Uiteraard is dat van tijdelijke aard. De scholen moeten voor de instellingsexamens minstens één herkansing aanbieden. De examens mogen apart of geïntegreerd worden aangeboden.
Geslaagd?
Zowel de centraal examens als de instellingsexamens worden becijferd. Een onvoldoende, voldoende of een goed is dus niet genoeg. De beide afgeronde cijfers (gelijkwaardig gemiddeld) vormen samen één cijfer. Vanaf 2013/2014 wordt ook een rekenexamen ingevoerd. Een leerling mag voor Nederlands en rekenen een zes hebben of een vijf en een zeven. Of andersom. Natuurlijk mogen het ook twee achten zijn! In elk geval vervalt de drie van de vijf regel. Dat betekende dat de leerling twee domeinen (bijvoorbeeld spreken en schrijven) onvoldoende mocht hebben.
Groot onderhoud
Waarom zijn er examens en wat is het doel van het vak Nederlands in het mbo? Vanaf 2013/2014 moeten de vmbo-scholen studenten afleveren met een 2F niveau. Mbo-scholen moeten het niveau minimaal onderhouden (mbo niveau 1, 2 en 3) of verhogen (mbo niveau 4). Daarom zijn vrijstellingen niet meer van toepassing. Nu stromen havisten het mbo binnen en zij krijgen een vrijstelling voor Nederlands, Engels en wiskunde. Dat is vanaf volgend schooljaar afgelopen. Hun taalniveau moet onderhouden worden.
Als docent Nederlands spring ik een gat in de lucht. Dit is goed voor de leerling, voor het bedrijfsleven en ook voor de docent. Eindelijk mogen we weer eisen stellen. Het vak krijgt weer inhoud.
Er zijn ook nog onduidelijkheden:
• de slaag-/zakregeling mbo 2 + 3
• tijdvak examens
• geldigheidsduur
• aanpassingen vanwege handicaps zoals dyslexie of dyscalculie
Wie gedetailleerde informatie zoekt, kan naar de website van het Steunpunt taal en rekenen mbo gaan.
Plaats op Nu Jij