Taal: omdat/doordat – cursus04
18 May 2007
Valt het je wel eens op hoe vaak je omdat zegt? Steeds minder mensen zeggen doordat en dat is stilistisch niet goed. Wanneer gebruik je omdat en wanneer doordat?
- Omdat geeft een reden aan. Je hebt als mens zelf invloed op de keuze.
- Doordat geeft een oorzaak aan. Je hebt als mens geen invloed.
Voorbeelden:
Ik kwam te laat op school, omdat ik de wekker niet had gezet.
Omdat het regent, neem ik een paraplu mee.
Ik kwam te laat op school, doordat de brug open stond.
Doordat het dooide, was de ijsbaan onbegaanbaar.
Plaats op Nu Jij
on May 20th, 2007 at 5:30 pm
Blij om te zien dat er nog iemand zo druk bezig is met onze mooie Nederlandse taal.
Zelf wil ik volgend jaar de opleiding tot leraar Nederlands gaan volgen.
Doordat/omdat die gebruikt men tegenwoordig nog amper goed.
Even wat anders. Waarom gebruikt u in combinatie met het woord u ‘hebt’. Zelf vind ik dat een erg lelijke combinatie. ‘U heeft’ vind ik veel mooier staan.
Dit komt denk ik doordat u een nette vorm van aanspreken is en hebt in mijn ogen minder net is.
Beide is goed, dat weet ik. Zie het niet als aanval maar een vraag vanuit nieuwschierigheid.
Groeten Skinner
on May 20th, 2007 at 5:53 pm
Hoi Skinner,
Ik gebruik u hebt, omdat u de tweede persoon is. Ik heb het even voor je opgezocht: http://taaladvies.net/taal/advies/vraag/820/
Ik hoop dat je er wat aan hebt. En veel succes met de lerarenopleiding. Het is echt leuk voor de klas. Als je een stageadres zoekt…
Groetjes,
Marielle
Antwoord
In de genoemde gevallen zijn beide werkwoordsvormen mogelijk. U hebt en u bent zijn echter gebruikelijker dan u heeft en (vooral) u is, die soms een uitgesproken formeel karakter hebben. U kan, u wil en u zal zijn daarentegen juist soms informeler dan respectievelijk u kunt, u wilt en u zult.
Toelichting
Het persoonlijk voornaamwoord u is van oorsprong een vorm voor de derde persoon enkelvoud (afgeleid van uwe edelheid) en wordt daarom soms gecombineerd met werkwoorden in de derde persoon enkelvoud, zoals bij u heeft, u is, u kan, u wil, u zal.
Tegenwoordig geldt u echter als een vorm van de tweede persoon (enkelvoud en meervoud), waarmee – in tegenstelling tot de persoonlijke voornaamwoorden jij, je en jullie – beleefdheid of afstand uitgedrukt wordt. U wordt dan verbonden met een werkwoord in de tweede persoon, dus: u hebt (hebt u; dat u…hebt), u bent, u kunt, u wilt, u zult.
De ANS geeft aan de combinaties u kan, u wil en u zal het label ‘informeel’ (in Nederland). In België wordt het gebruik daarvan niet als informeel beschouwd. Zo kan een aankondiging op televisie luiden:
(1) Tot de ochtend kan u kijken naar een herhaling van het journaal.
U is wordt in de ANS ‘weinig gebruikelijk’ genoemd.
on May 21st, 2010 at 3:20 pm
Beste Skinner,
In “Beide is goed, dat weet ik.”, is beide meervoud of enkelvoud? Meervoud, me dunkt…
Ik kan het ook nergens op andere wijze vinden. Ik vrees dat u een fout heeft gemaakt.
on July 19th, 2010 at 2:54 pm
Beste Zeb,
Alleen wanneer het op mensen slaat, dan schrijf je een -n achter beide. Skinner heeft dus gelijk.
Met vriendelijke groet,
Marielle van Sleen